پيش از اين عادل فرهنگي كارشناس ميراث فرهنگي گفته بود« اورامانات از فرهنگ، كشاورزي، تفكر و نوعي زيرساخت، تلاش همسو و تأمين امنيت به‌شيوه‌اي خاص برخوردار است كه باعث مي‌شود اين منطقه را بتوان براي ثبت در ميراث ملي مطرح كرد.» به‌عقيده فرهنگي، دره اورامانات هسته اصلي زندگي در كردستان است كه زبان، موسيقي، معماري و چگونگي رفتار آنها با طبيعت در ساير مناطق كردستان سرريز شده است.
همچنين قوم‌مردم‌نگاري و قوم‌باستان‌شناسي مطالعات جديدي است كه قرار است در اين منطقه صورت بگيرد. در حال حاضر، سازمان ميراث فرهنگي مشغول تكميل پرونده ثبت ملي اين منطقه است.
اورامان هر چند در منطقه اي كوهستاني با چهره‌اي سخت قرار دارد اما از نزديكترين شهر _ سروآباد_ بيش از 65 كيلومتر فاصله ندارد. نخستين مهمانپذير در مسير روستا نزديك به 70 كيلومتر و نزديكترين پمپ بنزين در حدود 55 كيلومتري اورامان قرار دارد. مركز بهداشت و پليس هم در داخل روستا قرار دارد.
اورامان قبل از آنكه به سرسبزي و شگفت‌انگيزي معروف باشد به واسطه در آغوش گرفتن پير شاليار شهره عام و خاص است به طوري كه در نيمه بهمن ماه بسياري از گردشگران اهل تسنن از داخل و خارج كشور به اين روستا سفر مي‌كنند تا در اجراي مراسم سنتي اين پير شركت كنند. مراسم درويشان اهل حق اورامان نيز از محبوبيت بالايي در نزد مردم برخوردار است.
اورامان با اين كه آب و هوايي معتدل دارد اما بهترين زمان بازديد از آن در فصل بهار و تابستان است. گردو، سيب، انار، لبنيات و روغن محلي از محصولاتي هستند كه در اين فصل به وفور يافت مي شود.
علاوه بر گيوه و جاجم كه محصول مشترك اكثر روستاهاي كردستان است اورامان به توليد صنايع چوبي مانند قاشق، چنگال، شانه، سبد و پنجره هاي چوبي نيز مشهور است. در اين بين گردو، گيوه،نمد، جاجم و صنايع چوبي توانسته اند به سوغات پرطرفدار مردم اين روستا تبديل شوند.
زبان مردم اورامان گونه‌اي زبان كردي است كه در بقيه منطقه كردستان به‌خوبي فهميده نمي‌شود. اين لهجه اورامي نام دارد كه در چند روستاي ديگر اورامانات نيز به آن گويش مي‌شود. موسيقي و رقص اين منطقه هم با بقيه منطقه كردستان فرق مي‌كند. رقص جايگاه فرهنگي خاصي درميان مردم اين منطقه دارد.
سياچمانه، چپله، شمشال و رقص هورامي جزو آواها و موسيقي‌هاي متداول منطقه است كه به هر بهانه كوچكي در كوچه‌ها و خانه‌هاي سنگي اين روستا ديده مي‌شود.قل قلان، بيلان، گورزبازي و هلك ملك نيز از ورزشهاي بومي و بازيهاي محلي مردم اورامان است كه در ايام نوروز، جشنهاي عروسي، اعياد مذهبي و چهارشنبه سوري جوانان، پيران و كودكان اين روستا را گرد هم جمع مي‌كند.