بر شما رهگذران دهكده ایمان
خوش آمدید به دیارنیك مردان
با ما باشید امروز و روزگاران
برویم به دنیای قدیم دوران
بشنویم از دل نوشته گذشتگان
بگویـیم از استقامت كوهساران
از جغرافیـای خـاك دلیـران
از تاریخ و تمدّن هنرمندان
از سرزمین هنر و عمران
بنویسیم از مهد مجلس عرفان
از گمـنـامـان نـام آوران
از پـیرشالیـار ، پیـرِ پیـران
از رسـوم كهـن پـیـشیـنیـان
بخوانیم ورقی از رفتگـان
بسرایـیم شعری از جنس باران
برای قهرمـان مردم هورامان
برای دل بیدار درخاك خفتگان
برای امیـد سبـز آینـدگان
برای مقدم شما عزیـزان
در پنـاه خـداوند مهـربان
تحفه درویش : معروف آشنا
معرفي 10 سايت بزرگ
سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران http://www.irib.com
خـبــــرگــزاري جمــهــــوري اســلامــي http://www.irna.ir
بانك اطلاعات "ويكــي پـــديــا" http://fa.wikipedia.org
روزنـــامــه "جـــــام جـــم" http://www.jamejamonline.ir
سازمان ميراث فرهنگي http://www.iranmiras.ir
لـيـنــكــستــــــــــــــان http://www.linkestan.com
انتشارات "نشر احـسان" http://www.nashrehsan.com
سايت "ريـاسـت جمهــوري" http://www.president.ir
اطـلاعات "قــــرآن شـنــــاســي" http://www.koranshenasi.com
فــرهـنـگستـــان زبـان و ادب فــــارســي http://www.persianacademy.ir
مدير وبلاگ : http://hawramantakht.blogfa.com
بازسازي بافت قديمي هورامان
به گزارش خبرگزاري فارس(۲۷ فروردین۸۶) محمدرضا رضا فرح مديركل بنياد مسكن انقلاب اسلامي استان كردستان گفته که پروژه بنياد مسكن با عنوان طرح بازسازي بافت قديمي و با ارزش اورامان در دست اجرا است که اين طرح شامل بازسازي روستاي هورامان تخت است كه با وسايل و ابزار سنتي توسط استادان بومي انجام ميشود و تمامي پلهها و ديوارهاي اين مكان و كف راهروهاي آن از سنگ كوهي با نمايي بسيار ظريف درست شده است كه هر بينندهاي را به وجد ميآورد.
متن خبر در خبرگزاری فارس : http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=8505250075
مراسم پیرشالیار بهمن 85
یازدهم و دوازدهم بهمن امسال مراسم پیرشالیار با حضور هر چه بیشتر مردم هورامان و میهمانان خارج از هورامان برگزار گردید .متاسفانه بعلت بدی هوا و بارش شدید برف بعضی از میهمانان نتوانستند خود را به مراسم برسانند.به گزارش هفته نامه سیروان یکی ازخودروهای حامل عكاسان خبری که برای مراسم پیرشالیار راهی هورامان شده بود در راه واژگون شد . سیروان افزود : این خودرو حامل گروه عكاسان خبری خبرگزاری های ایران و خارج از كشور كه برای ثبت لحظات به یاد ماندنی مراسم ازدواج پیرشالیار به هورامان تخت سفر كرده بودند، واژگون شد. در اثر واژگونی این خودرو حسن سربخشیان عكاس آسوشتدپرس، حسین سلمان زاده عكاس خبرگزاری فارس،شهاب رفاهی،زهره محمد شیرازی عكاسان مستقل و بهمن شهبازی عكاس همكار نشریه سیروان دچار جراحت سطحی شدند و به صورت سرپایی در بیمارستان فجر مریوان مداوا شدند. همچنین برای عكس گرفتن از مراسم پیرشالیار محمد بابایی و راهب هماوندی عكاسان خبرگزاری رویترز نیز به سروآباد سفر كرده بودند اما به دلیل نامساعدبودن مسیر از ادامه سفر منصرف و به تهران بازگشتند.
بازتاب مراسم در بعضی سایتها
معرفی کتاب "زمستان در فرهنگ مردم كرد"
زمــستـــــــــان در فرهنـــــــــگ مردم کـــــــــــــــرد
(wintertime in the folk culture of the kurds)
مــــــــــــــولــف:هـــــــــاشــم ســــلــیــمــــــــــــــــی
انـــتـــشـــــارات:سروش و مرکزمطالعات صدا وسیما
چـــــــــــــــــاپ:اول 1381قــــــیـمـــــت:1600تومان
در این کتاب به آداب و رسوم کردهای ایران (از جمله هورامان) پرداخته شده است.مثلا آنجایی که به پوشاک کردها میپردازد پوشاک مختص مردم هورامان را ذکر کرده و می نویسد:مردم هورامان کیش به سر میبندند و کلاش میپوشند( که نوعی کفش ساخته شده از روده گوسفند و چرم گاو و نخ است و کفشی سبک و راحت است و هوا به داخل آن نفوذ میکند). و چوخه و رانک(ساخته شده از موی بز) و فرنجی یا فرجی یا پستک بر تن دارند.
همچنین مولف جشن های زمستانی کردها را تشریح کرده و در توضیح مراسم پیرشالیار مینویسد: در این جشن ها تنشها و کدورتها به صفا و صمیمیت تبدیل میشود همانطور که در مراسم عرفانی پیر شالیار بمدت سه روز پیر و جوان دست در دست و دوش به دوش هم کثرت در وحدت را معنا می بخشند این مراسم فارغ از وابستگی های دنیوی با چنان شور و هیجانی بر پا میشود که روح حاضران مجلس را تزکیه می کند و ایمان در قلب های آنان ریشه می دواند.
چگونگی پیدایش این مراسم ، زندگینامه پیرشالیار، داستان مشهور" شمشال پیر و جمع شدن هیزم" و داستان شفا یافتن دختر شاه ایران توسط پیرشالیار در این کتاب با بیانی شیوا تحریر شده و همچنین از هفته های قبل از مراسم یعنی "خه به ر" گرفته تا خود مراسم و کلاروچنی و مراسم کومسا همه را دقیقا شرح داده است.در پایان مولف می افزاید داستانهایی مثل قصه شمشال پیرشالیار باید مورد عنایت پژوهشگران قرار گیرد .
Hewrami - هورامي
Hewrami or Hawrami is an archaic branch of the Kurdish language. Sometimes it is called Gorani Kurdish as well. It is mostly spoken in Hewraman (also Hawraman or Huraman) in western Iran (Eastern Kurdistan) and northeastern Iraq (Southern Kurdistan). The key cities of this region are Pawe in Eastern Kurdistan and Halabja in Southern Kurdistan. The Hewrami dialect of Kurdish is sometimes called Auramani or Hurami. Hewrami is very similar to Avestan, the language of the ancient religion of Zoroastrainism[1]. Prayers are still recited by Hewrami Kurds throughout this region of Kurdistan using a style called Siya Çemane (pron: Seeya Chaman) in Hewrami, where the one reciting the prayer uses high notes to sing holy verses of Zoroastrian faith. Today, some Hewrami-speaking Kurds use the Siya Çemane style of singing to perform traditional songs.
Several Kurdish scholars regard Hewrami as one of the oldest dialects of the Kurdish language. Some linguists also claim that Hewrami has similarities to the language of the ancient Hurrian tribes that once dominated regions in Kurdistan, and that the name Hewrami or Hurami is derived from Hurrian.ش
Gorani linguistics - گوراني
Gorani is considered to be the closest Indo-Iranian language to Zazaki. The oldest literary documents in these related languages, or dialects, are written in Gorani. Hewrami, considered a sub-dialect of Gorani, is a very distinct dialect spoken by Kurds in a region called Hewraman along the Iran-Iraq border. Many Gorani speakers belong to the religious grouping Yarsanism, with a large number of religious documents written in Gorani.
Since the nineteenth century, Gorani has slowly been replaced by Sorani in several cities, both in Iran and Iraq. For large populations of Kurds, Sorani has replaced Gorani in cities such as Kirkuk, Meriwan and Halabja, which are still considered part of the greater Goran region.
مژده به گردشگران
مجتمـع توریـستـی اقامتی هورامان تخت در دست احــداث قـــرار گــــــــرفت . به گزارش وبلاگ http://www.avadan.blogfa.com/ این مجتمع کاملا مجهز به رستورانت وسوئیت های مهمانان واتاقهای زیاد با سازه معماری روز دنیا و مصالح سنتی ساخته میشود.قرار است تمامی وسایل مورد نیاز را از قبیل مبلمان ،تختخواب سقف و کف آن از بهترین چوب (چوب گردو و توت و...) ساخته شود توسط استادان بومی که دراین کار تبحر خاصی دارند و در ساخت مسجد هه ورامان تخت آنرا به اثبات رسانده اند.در ضمن قرار است در قسمتی ازاین مجتمع نمایشگاه صنایع دستی مناطق هه ورامان تخت برای همیشه آغاز به کار کند.این مجموعه تا پایان سال 85 کار ساختمان سازی آن به پایان میرسد و در اواسط سال 85شروع به پذیرش گردشگران و میهمانان عزیز مینماید.
Hawraman Conference in Marivan "دانشگاه انگلستان"
Awroman (Hawraman) is a mountainous region in the Kurdish regions in Iran. Hawraman region in Iran is part of two Kurdish cities of Marivan and Paveh. Most of Hawramani people live in Marivan and Paveh and in border villages of Kurdistan province and Kirmanshah province. Part of Hawramani speakers also live in Kurdish areas in Iraq. The language belongs to the Gurani branch of Kurdish . Its distinct Kurdish language and culture have attracted many orientalists to the area, among them J. De Morgan, Age Meyer Benedictsen and Oskar Mann and they have written and published about Hawraman . In Spring 2000 (around end of April), a 3 day conference will be held in Marivan and different aspects of Hawraman culture and language, the sufism of Hawraman, its medical science, the life of Pir-e Shaliyar, siyachamane, Hawramani songs and games and its religious ceremonies will be discussed http://www.inf.ed.ac.uk منبع :سایت دانشگاه ایدینبورگ انگلیس
انتصاب بخشدار - حسن محمدي
در این حكم آمده است : در اجرای ماده 6 مصوبه شماره 602/12 مورخ 30/7/1377 شورای عالی اداری و تفویض اختیار شماره 109058/4/1 مورخ 22/9/84 مقام عالی وزارت و با توجه به پیشنهاد شماره 1005/س/م /33 مورخ 13/12/84 فرمانداری شهرستان سروآباد جنابعالی را به عنوان بخشدار اورامان منصوب می نمایم..... انتظار دارد ضمن هماهنگی با فرماندار محترم ، بر مبنای اصول چهارگانه دولت اسلامی ( عدالت گستری ، مهرورزی ، خدمت به بندگان خدا و تعالی مادی و معنوی كشور ) و خدمت به مردم آن بخش موفق و موید باشید
حسن محمدی اهل روستای اورامان از توابع شهرستان سروآباد دارای مدرک تحصیلی لیسانس عمران یکی از نیروهای بومی منطقه و اهل سنت است
بودجه براي حفظ بافت تاريخي
مدير كل حفاظت و احياي بافت هاي تاريخي از اعتباري به نام اعتبارات فاينانس ياد مي كند كه سازمان ميراث فرهنگي با جلب موافقت دولت توانسته است از اين محل در بافت هاي تاريخي سرمايه گذاري كند
طاق كوچه هاي قديمي ريخته، بناهاي سنگي و شيشه اي ساختمان ها وصله ناجور محله هاي قديمي شد، هر كه پولي داشته يا فروخته و رفته يا ساختمان را دوباره ساخته و آنها كه در همان شكل و شمايل قديمي زندگي مي كنند احتمالا پولي براي احياي بنا نداشته اند، خانه پدربزرگ ها و مادربزرگ ها در محله هاي بي رونق جاي گرفته و به همين دليل است كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از محل اعتبارات خود 4 ميلياردتومان براي احياي بافت هاي تاريخي شهرها و روستاها اختصاص داده است.
۳۰شهر و حدود 26 روستا در اولويت طرح حفظ و احياي بافت هاي تاريخي قرار دارند كه بنابر قدمت (دوره هاي تاريخي) و شخصيت هاي سياسي،فرهنگي واجتماعي كه در آنها تولد يافته يا رشد كرده اند، برگزيده شده اند.
اين ظاهر قضيه است كه مراكز شهرهاي قديمي كه عمدتا بافت هاي تاريخي در اين قسمت ها قرارگرفته، خالي از سكنه مي شوند و روستاها نيز به دليل مهاجرت، فعاليت و پويايي لازم را ندارند، اما اين پديده در كنه ماجرا، خسارت هاي متعددي به شهرها و روستاهاي كشور وارد كرده و اگر اقدام سريعي براي جلوگيري از ادامه اين روند صورت نگيرد، شهرها و روستاها فقط به جرم داشتن تاريخ رو به نابودي مي روند؛ جرمي كه ساير كشورها آن را قدر مي نهند و بهره هايي نيز از اين ارزشگذاري مي برند.
امسال همزمان با واگذاري اعتبار جداگانه به اداره كل حفاظت و احياي بافت هاي تاريخي كه از سه سال پيش به عنوان مجري ماده 166 برنامه سوم فعاليت مي كرد، بودجه اي نيز براي احيا و حفظ بافت هاي تاريخي اختصاص داده شده است.
شهرهاي اصفهان، شيراز، يزد، كرمان، قزوين، كاشان، رفسنجان، دزفول، بيرجند، بوشهر، سمنان، گرگان، بندر كنگ و لنگه، ميبد، آمل، بابل، زواره، بشرويه(استان خراسان)، شوشتر، ماسوله و مجن (شاهرود) و روستاهاي ميمند، حجيج (كرمانشاه)، آتان (قزوين)، نشلج(كاشان)، فرگ (بيرجند، نايبند طبس)، رياب(گناباد)، زيارت(گرگان)، كندلوس (مازندران)، يوش(مازندران)، خرانق(يزد)، اورامان تخت(مريوان)، اشتبين(آذربايجان شرقي)، وركانه(همدان)، كندوان(تبريز)، مزينان(سبزوار)، پالنگان( كامياران كردستان) و شاهكده( گرگان) از جمله شهرها و روستاهايي هستند كه براي طرح حفظ و احياي بافت هاي تاريخي انتخاب شده اند
آيين پيرشاليار يادگار باستان
خبرگزاري جمهوري اسلامي ۸۴/۱۱/۱۶مطلب را در سایت خبر گزاری بخوانید:
گلچين نظرات سبز بازديدكنندگان
وبلاگ شما خیلی زیباست من مطالبش را خواندم و یادگرفتم خیلی ممنون
سپاسگذار.
دستان وه ش بو . ما ایمان داریم که در کنار هم موفق خواهیم شد و هه ورامان امروز به با هم بودن ما نیاز دارد . امیدواریم همواره یار و همراه همدیگر باشیم . برایتان آرزوی موفقیت و سربلندی از خداوند منان مسئلت می نمائیم.
موفق باشی.
۳۰- احسن میرزایی. سلام از موفقیت روز افزونت خوشحالیم ( از همه چیز به هر چه رسیدن مهم نیست از هیچی به هر چیز رسیدن مهم است).
سلاو له دیار ودیمه نی پر له جوانی هه و رامانه که م.هیوادارم سه رکه وتووبیت سپاس ده که م.
دست وهش بو پهي سايت عالهكيت.
من هم یکی از اهالی اورامان تخت می باشم و خوشحال می شم که به من اجازه بدی که در این امر مهم (معرفی اورامان تخت)تورا یاری کنم
ده سو ماچ که رو په ی ئا وبلاگه جوانه یته به خوایت ئه سپارو
را برای شما خواهانم.
۵۶- کوروش.سلام.موفق باشی.وب قشنگی داری.
همايش "علم و عرفان و هنر"
روزنامه شرق(سه شنبه ۱۷ خرداد ۱۳۸۴ ) فرانك رستگار:
مردم اورامان هر ساله در پايان بارندگى و آغاز كوچ به منطقه ييلاقى مراسمى سنتى را با ذكر و دعاى كومسا در جوار مزار پير شاليار برگزار مى نمايند. امسال همزمان با برگزارى مراسم ياد شده همايشى تحت عنوان علم، عرفان و هنر در دبيرستان شبانه روزى پير شاليار با حضور انديشمندان، فرهيختگان، شاعران، هنرمندان و روحانيون در اورامان تخت سروآباد از توابع استان كردستان برگزار گرديد. على احمد باباخاص فرماندار شهرستان سروآباد و رئيس همايش اهداف اين گردهمايى را زنده كردن و ارج و بها دادن به فرهنگ و آداب و رسوم اصيل هورامان كه ريشه در باورها و اعتقادات كهن ما ايرانيان دارد و همچون نگين در تاريخ كردها و ايران مى درخشد دانست. همچنين آشنايى و معرفى شخصيت هاى علمى _ عرفانى هورامان از جمله پير شاليار ۹۹ پير هورامان ملاحسن دزلى بيسارانى صيدى _ ملاخضر رودبار مشايخ خاندان نقش بندى _ قادرى، ضيايى، خالصى، حسامى نودشى مردوخى، جلالى، سجادى. معرفى و تقويت هنرهاى سنتى و بومى از جمله معمارى، صنايع دستى، آواهاى محلى هورامان از ديگر اهداف اين همايش است. ........
ادامه مطلب
هورامان تخت دهكده گردشگرى
روزنامه ایران:سه شنبه(۱۹مهر ۱۳۸۴)گروه شهرستانها
روستاى اورامان تخت دراستان كردستان دهكده گردشگرى مى شود. على فعله گرى معاون گردشگرى اداره كل ميراث فرهنگى و گردشگرى كردستان با اعلام اين خبر گفت: اورامان تخت كه برگزاركننده مراسم «پيرشاليار » است، معمارى شگفت انگيزى داشته و ۳هزار نفر جمعيت را در خود جاى داده است. وى افزود: احيا و ترميم بافت هاى آسيب ديده، ايجاد پاركينگ در محوطه روستاها، ساخت واحدهاى پذيرايى و آماده كردن خانه هايى براى اسكان گردشگران از جمله برنامه هايى است كه اجرا خواهد شد.
روستای پیرشالیار و دهکده گردشگری
روستاي اورامان تخت كه مراسم پيرشاليار در آن انجام مي شود به روستاي گردشگري تبديل ميشود
تهران – ميراث خبر:
جاذبه هاي گردشگري :روستاي «اورامان تخت» كه برگزاركننده مراسم «پيرشاليار» است به روستاي گردشگري تبديل ميشود. اين روستا يكي از روستاهاي سروآباد هورامان است كه درحدود 3 هزار نفر جمعيت دارد. اورامان تخت داراي معماري شگفت انگيز كوهستاني و مقبره پير شاليار است.
منطقه اورامانات بسياري از ويژگيهاي سنتي خود را حفظ كرده و دخل و تصرف چنداني در اين منطقه نشده است.
«علي فعلهگري» معاون گردشگري اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري در خصوص اقدامات لازم براي تبديل اين روستا به يك مركز گردشگري ميگويد: «احيا و ترميم بافتهاي آسيب ديده، ايجاد پاركينگ در محوطه روستاها، ساخت واحدهاي پذيرايي و آماده كردن خانههايي براي اسكان گردشگران در اين مناطق از جمله برنامههايي است كه در اين روستا اجرا خواهد شد.»
اين روستا در حالي براي گردشگري نامزد شده است كه ...........
ادامه مطلب
پرونده ثبت اورامان تخت در فهرست آثار ملي
ميراث استان ها _ هيچ ارگاني بر نحوه ساخت و ساز روستاي اورامانات كه قدمت آن به دوره ساساني باز مي گردد، نظارت نمي كند.
به گزارش «ميراث خبر»، روستاي پلكاني اورامانات كه مركز دهستان اورامانات در جنوب شرقي شهر مريوان قرار دارد يكي از منحصر به فردترين روستاهاي تاريخي كشور است كه همچنان در فهرست آثار ملي به ثبت نرسيده است. اين روستا با بافت تاريخي خود هر ساله گردشگران بسياري را به طرف خودش جذب مي كند و به لحاظ گردشگري نيز يكي از قطب هاي گردشگري استان كردستان محسوب مي شود.
«اقبال عزيزي»، كارشناس ميراث فرهنگي استان كردستان و رييس سابق اداره ميراث فرهنگي مريوان در خصوص روستاي تاريخي اورامانات به ميراث خبر گفت: «روستاي تاريخي اورامانات يكي از زيباترين و منحصر به فردترين روستاهاي تاريخي كشور است. قدمت اين روستا به دوره ساساني باز مي گردد. اين روستا به علت واقع شدن در دره اي شرقي _ غربي در شيب تندي رو به روي يال شمال كوه «تخت» به صورت پلكاني ساخته شده است، به شكلي كه بام هر خانه حياط خانه ديگري است.»
وي در ادامه افزود: «خانه هاي اين روستا از سنگ و اغلب به صورت خشكه چين ساخته شده اند. ساخت و سازهاي جديد در اين روستا باعث شده است تا فضاي كل معماري آن را تحت الشعاع قرار داده و خطري جدي بافت تاريخي آن را ...........
ادامه مطلب
معرفي بخشدار جديد اورامان "مهندس سعيد اكبري"
ويندوز با نماي روستاي هورامان تخت
(خور: xewer )
پوسته ميديا پلير ويندوز با نماي روستاي اورامان تخت . Windows Media Player Skin
خصوصيات اسكين :
-
پخش تصاوير به شكل دايره اي (داخل خورشيد)
-
طلوع براي پخش تصاوير و غروب آن در هنگام پخش فايلهاي صوتي
این ویندوز را شرکت توسعه گران نرم افزار کردستان(http://www.sdkurd.com/gift.htm) ساخته است
ایستگاه اقلیم شناسی سروآباد
هورامان در گاهنامه (هه ره س)
برای مطالعه مقالات روی قسمتهای مربوط به هر یک کلیک کنید
معرفي اورامان در سايت تبيان
واژه ي " اورامان" يا " هورامان" از دو بخش " هورا" به معني "اهورا" و " مان" به معني خانه، جايگاه و سرزمين تشكيل شده است. بنابراين اورامان به معني " سرزمين اهورايي" و "جايگاه اهورامزدا" است. " هور" در اوستا به معني خورشيد آمده و هورامان " جايگاه خورشيد" نيز معني مي دهد........
روستاي اورامان تخت (ارتفاع 2980 متر): اين روستا مركز دهستان اورامانات ، در جنوب شرقي شهر مريوان قرار دارد و جاده اي به طول 75 كيلومتر، آن را به شهر مريوان متصل ..........
ادامه مطلب
پذيرايي در محضر پيرشاليار
تهران _ 10 بهمن 1383 _ ميراث خبر:
جاذبه هاي گردشگري، سارا لقايي _ موسسه طبيعتگردي كلوت براي اولين بار گردشگران را با مراسم قديمي پيرشاليار در قالب طبيعتگردي و فرهنگي آشنا مي كند.
در اين تور سه روزه كه براي اولين بار و از 14 تا 16 بهمن ماه برگزار مي شود، گردشگران علاوه بر ديدن طبيعت زيباي اورامانات و معماري طبقاتي شكل ماسوله كردستان _ اورامان تخت _ با آيين مردم اورامان تخت آشنا مي شوند.
جشن پیر شالیارمراسم بسیار کهني است که با وجود تغییرات زیادی که در طی زمان داشته، ریشه های کهن خود را به خوبی حفظ کرده است. کتاب پیر شالیار «مارفت پیرشالیار» (معرفت پیرشهریار) نزد مردم اورامان بسیار محترم است و کلماتش رابه جای ضرب المثل به کار می برند. درکتاب پیر اشارات زیادی در مورد حفظ آیین قدیم است.
جشن بزرگ مردم اورامان در بهمن ماه است. هر ساله چهل روزمانده به تمام شدن چله بزرگ، در آغاز چله کوچک یعنی میان 35 و 45 روز زمستان که زمین اولین و دومین نفس خود را می کشد جشن می گیرند. این جشن در سه مرحله انجام می شود. ............
ادامه مطلب
معرفي پير از سازمان میراث فرهنگی
سازمان میراث فرهنگی
مراسم و جشنهاي سنتي ديگري نيز در ميان كردان ديده ميشود كه ريشه در باورهاي ايشان دارد. برگزاري جشن عروسي پير شاليار از آن جمله است.
جشن عروسي پير شاليار (شهريار) مراسمي بسيار كهن است. اگرچه اين مراسم در طول زمان با تغييرات بسيار مواجه بوده، ولي ريشههاي كهن خود را به خوبي حفظ كرده است در منابع مكتوب تاريخي آمده است: پير روحاني به نام پير شاليار نزد مردم اورامان بسيار محترم است و كتابش را به بيگانگان نشان نميدهند و كلماتش به جاي ضربالمثل به كار ميرود. جشن بزرگ مردم اورامان در بهمنماه كه سال روز ازدواج اوست برگزار ميشود.
اين مراسم هر سال در بهمنماه، در آغاز چله كوچك، در سه مرحله و طي سه هفته انجام ميشود.
در اولين هفته بهمنماه، گردوهايي كه از باغ پير شاليار چيده شده، براي اهالي ارسال ميشود و به اين ترتيب اهالي از شروع مراسم با خبر ميشوند.
در دومين مرحله مراسم، كه شب چهارشنبه بعد آغاز ميشود بچههاي روستا پيش از طلوع آفتاب به پشت بام ميروند و با خواندن اشعار و گرفتن هدايايي از اهالي، خبر از برآمدن خورشيد و آغاز مراسم قرباني ميدهند. با طلوع اولين اشعه آفتاب، نوبت ذبح گوسفندان و گاوهاي قرباني در بين اهالي، شب هنگام همه مردان در خانه پير جمع شده، گروه گروه در جايگاه مخصوص طايفه خود مينشينند و براي تبرك رشته تسبيح چوبين دانه درشت و تخت گيوه به جاي مانده از پير را ميبوسند. سپس مراسم نواختن دف و گفتن ذكر آغاز ميشود.
در سومين جمعه بهمنماه، مردان نانهايي را كه به شكل قرصهاي طلايي رنگ از آرد گندم و مغز بادام كوبيده تهيه شده و با گياهان خشك چون ريحان و سياهدانه تزيين شده است، بر سر مزار پير شاليار ميبرند و پس از جمع شدن بر سر مزار پير، نانها را روي هم ميريزند و آنها را خرد كرده، با ماست بين حاضران تقسيم ميكنند.
هر سال در دومين هفته ارديبهشت، اهالي اورامان و رستاهاي مجاور به رسم تبرك و براي شفاي بيماران قطعهاي از تخته سنگ كنار مزار پير شاليار را ميكنند و با خود ميبرند و بر اين باورند كه كرامت و پير شاليار باعث تبرك اين سنگ شده و هر سال دوباره سبز خواهد شد.
روزنامه ايران و باورهاي زلال
روزنامه ایران(۲۶اسفند۸۱) نوشته :بابك صديقي
اگر از پيچ و خمهاي سخت و يخ زده منطقه جاده مريوان ـ اورامان بگذري، در پس آخرين گردنه ، روستايي محصور در برف از دل دامنه كوهي بيرون زده كه زيبايي آن بيننده را مسحور مي كند. اورامان تخت برخلاف خود روستايي است كه تنها بربام خانه هايش مي توان سطحي تخت يافت. اوايل بهمن ماه هر سال در روستا جنب وجوش خاصي به چشم مي آيد كه نشان از نزديك شدن زمان مراسمي دارد كه صدها سال است مردم منطقه با اعتقاد وحساسيت بسيار سعي در برگزاري آن دارند. به گفته اهالي روستا ۹۵۰ سال پيش پيري صاحب كرامات در اين روستا مي زيسته كه از مقربين حضرت حق بوده و از زمان حيات وي تا به حال هر سال مردم روستا سالگرد ازدواج وي را كه آخرين پنج شنبه پيش از پانزدهم بهمن ماه است دقيقاً به همان گونه كه اولين بار برگزار شده، جشن مي گيرند. از جمله كرامات وي سنگيست در كنار مقبره اش كه هر سال مردم تكه هايي از آن را به عنوان تبرك خرد كرده با خود مي برند. بامداد چهارشنبه پس از نماز صبح در آن زمان كه كودكان روستا در كوچه هاي بسيار باريك و برف گرفته ده با فرياد «كلاروچنه» به در منازل رفته، سهم خود را از گردو، بيسكويت و غيره طلب مي كنند مردان آبادي در شرف آماده كردن حيواناتي هستند كه در طول سال خانواده ها به دلايل خاص نذر كرده اند تا در مراسم قرباني كنند. در مراسم پيرشاليار وظايف تقسيم بندي شده است و هر خانواده اي همان كاري را انجام مي دهد كه اخلاف او در زمان حيات پير در مراسم عروسي انجام مي دادند بدين معني كه خانواده اي مسؤول نگهداري از احشام نذري و ذبح آنها، خانواده اي مسؤول پخت و پز آش نذري و ... مي باشند. هر سال حدود ۳۰ رأس گوسفند و بز و ۲ رأس گاو در مراسم ذبح مي شود. خونابه بخاركنان از بام خانه پير بر بام خانه پايين دست و از آن به ديگري روان است تا بر بامي يخ كند. بخشي از گوشت تقسيم شده، مابقي به عنوان آش نذري در منزل پير پخت مي شود تا ظهر چهارشنبه و پنجشنبه بين مردم تقسيم شود. هر چند مردم روستا معتقدند اين آش هرگز كم نخواهد بودو جمعيت هر چند زياد باشدكسي با ظرف خالي از منزل پيرنخواهد رفت اما جمعيت هميشه از سر شوق براي گرفتن غذا فشار مي آورد. درخلال انجام مراحل مختلف مراسم كه از چهارشنبه تا پنجشنبه شب به طول مي انجامد. در خانه پير به روي مردم باز است و هركس مي تواند براي زيارت تخت گيوه وتسبيح پير كه از او به يادگار مانده، وارد منزل شود. گفته مي شود كه اين گيوه ها را «كوسه هجيج» كه مقبره وي در روستاي هجيج كه در فاصله اي نه چندان نزديك به اورامان واقع شده، براي پير آورده است. بعد از نماز ظهر دراويش قادري كه عمدتاً از روستاهاي اطراف و روستاهاي مرزي عراق از سه شنبه شب به اورامان آمده اند بر بام خانه پير حلقه زده با آواي عرفاني دف شروع به ذكر و سماع مي كنند. در اين ميان سالمندان سر رشته ذكر را به دست دارند و جوانان در پي هر از گاهي از خودبي خود مي شوند. بعد از پايان مراسم ذكر همگي به مسجد روستا مي روند ونماز مغرب را به جماعت مي خوانند. در اورامان هنگام نماز مغرب نمي توان كسي را در كوچه ها ديد؛ مردان در مسجد به جماعت و زنان در منزل به فرادا تسبيح حق مي گويند.
از بامداد پنجشنبه مراسم از سرگرفته مي شود و همه در تكاپو وتلاشند. ديگهاي بزرگ آش در خانه پير برآتشند وجماعت به انتظار. خانه پير اتاقي بزرگ است كه در كنار ديوارهاي آن سكوهايي براي نشستن ساخته اند و بر ستونهاي چوبي اطاق نيز تيرهاي چوبي موازي تكيه داده شده تا مردم بر آن بنشينند.
در خانه پير هر خانواده جاي مخصوص خود را دارد و علي رغم افزايش جمعيت در اين چندصدسال مساحت خانه هنوز مردم را جا مي دهد. هر شخص فقط مي تواند در همان جايي بنشيند كه ۹۵۰ سال پيش اجدادش نشسته بودند. شب هنگام پس از نماز عشا همه در جاي خود نشسته يا برپا ايستاده اند. امام جماعت به ارشاد مردم مي پردازد، از انحرافات اخلاقي وخطر وهابيگري مي گويد و در پايان از جوانان مي خواهد كه از پير الگو بگيرند و آخرت را به دنياي فاني نفروشند. بانگ صلوات برپاست و مردم متفرق مي شوند تا سال بعد كه در همين زمان گردآيند و آيين چندصدساله را به پا دارند.
كانون توسعه فرهنگی كودكان
خانم همایونی مسئول كانون توسعه فرهنگی كودكان در همایش ایران در ادبیات كودكان و نوجوانان گفت اكنون این کانون كتابخانه دارالشفاء فاطمه الزهرا (س)، كتابخانه روستای خور (در حاشیه كویر مركزی) و كتابخانه روستای اورامان تخت را تجهیز و راه اندازی كرده است.
Pirshalyar in Kurdistan - پیرشالیار در کردستان
The Drunks Salute You is inspired by a spiritual ceremony of sacred Pirshalyar in Kurdistan . The piece features four unearthly women encouraging the people of earth to lose their selfhood, drink the wine of mysticism, and get intoxicated. Kurdish dance movements have been used in the piece as well as Quaderi dervish movements. The costume is a contemporary design yet some elements of women's Kurdish dress have been used
www.azuredome.ca
تبلیغات پیام بازرگانی هورامان
نظري بر (چريكه هورام) در سال 78
بدرقه حجاج هورامان
