بر شما رهگذران دهكده ایمان
خوش آمدید به دیارنیك مردان
با ما باشید امروز و روزگاران
برویم به دنیای قدیم دوران
بشنویم از دل نوشته گذشتگان
بگویـیم از استقامت كوهساران
از جغرافیـای خـاك دلیـران
از تاریخ و تمدّن هنرمندان
از سرزمین هنر و عمران
بنویسیم از مهد مجلس عرفان
از گمـنـامـان نـام آوران
از پـیرشالیـار ، پیـرِ پیـران
از رسـوم كهـن پـیـشیـنیـان
بخوانیم ورقی از رفتگـان
بسرایـیم شعری از جنس باران
برای قهرمـان مردم هورامان
برای دل بیدار درخاك خفتگان
برای امیـد سبـز آینـدگان
برای مقدم شما عزیـزان
در پنـاه خـداوند مهـربان
تحفه درویش : معروف آشنا
اسامي 45 نفر از مشاهير اورامانات
|
شيخ ابوبكر دوريساني پير ميكائيل جاف ملا عيسي جوانرودي ميرزا شفيع پاوه اي ملا احمد نودشي اوراماني شيخ ابوبكر گلالي شافعي نقشبندي صيدي اوراماني سيد علي قطب خانگايي حاج سيد بايزيد خانگايي ملا محمود دشه اي خستة خانگايي جهان آرا معدومي تاوگوزي « مولوي » ملا احمد كلاشي نصيرالاسلام ملاباشي جوانرودي صديقي ملا عبدالصمد جوانرودي سيد محمد خانگايي ميرزا عبدالقادر پاوه اي ملا صلاح الدين پاوه اي علامه مفتي دشه اي كردستاني شيخ عبدالكريم خانه شوري ملااسحاق هجيجي ديواندره اي ملا عبدالمجيد موحد نادري |
ملا محمود جوانرودي سيد الدوله هاشمي ملا اسعد احمدي نودشي ملا عبدالقادر جلالي نودشي شمس قريشي ملا محمد جوانرودي ملا فيض الله غريب آقا عنايت هدايتي مولانا محمود مفتي مهري برهان الاسلام خورشيدنما داواشي ملا نظام الدين جلالي سيدحبيب الله نعليني وجيه هاشمي ميرزا احمد داواشي سيد طاهر سيدزاده هاشمي ملا محمد امين حسيني كلاش حاج ملا خالد مفتي دكتر محمد صديق مفتي زاده سيد عبداللطيف حسيني ماموستا بيساراني ماموستا ميرزايي |
وبلاگ قدسيان http://shavnem.blogfa.com/
چراغم تومه ن - ميرزاي هورامي
به مناسبت بزرگداشت شخصيت (ماموستا بيساراني) در مريوان
چراغم تو مه ن چـــراغم تو مـــه ن
هور بیزه جه خه و من چه نی تو مه ن
بویــنـه روشـــدی جــوانـانـــی هــوز
تیره ی کاویان جه سه وزه ی نه وروز
کرو کــنا چه ی په روه رده ی بــاخت
خول وه ران نه ده ور شه وقـی چراغـت
جه رای عیرفان وعه شق و وه هــاران
چراغم تـــو نـــی ( مـه ولا ی بیساران)
سروه ی سبحان که وت شین شه وی تا ره ن
ها ژ یــا دار مــه ینه ت بالات د یــــا ره ن
چ بالا بالای بی عه یــب و بـــه رز
چ ما یـه مایه ی سا ده ی وه ش تـه رزت
وه سه ن په ی به رزیت ( مه لا ی بیساران)
( مه له وی ) پـه ی تام شیعر و تــو ماران
ئا چـــل هور ئا ما و بی په رده ی نه زه ر
ســـو تـه ن به ئـا یو ، با زه ده ی سه حه ر
په ی به زمی نه زمی جه رگه ی دلداران
چــــرای سه د ســا له ت وه د یـــوان ما ران
قو لــه ی قازانی گـــه رمــی شاعــــیران
تــو ئــارده ن وه جوش پـه ی ئاورا و تـیرا ن
جله و کــیشی خیل ناسک خه یـــــا لا ن
نیـــــشا ن ده هه نده ی رای بــه رزه مالان
جه ( مه حمود ئا وا ) ت گه رچی ته نیانی
ریــشه ی جه بــا خی دلان نـــیا نـــی
نه وا چا نه زا ن ( مه لا ) مه رد بی شون
قـا زی فــتوا دان یــه گرد نه وه ی تـون
تـــو عارفی پا ک کوی ( هه وراما نی )
نــــه ک جه تا یــــفه ی کــه م نـــه زه رانی
شعر ميرزایی - وه هاری بی تین
«وه هاری بی تین »
واچــــدی نــــازارا دل خه به ردارا ئاخـــــو هه ژاران كه ی شا وه هـــارا
هه تا فه له ستین چادر نشینا چه می چه م داری وه هــــار مه وینا
تا نه قشه كیشی من ئیستیعمارا هه راله بره یمی هه ر هه رسیش وارا
شراخه و ره عد و به رق و وه هاری عه ینه ن شكه نجه و لاشه و هه ژاری
واچدی مولوی وه هاره ن بی سه رد تشریف مه به ران خال خاسان په ی هه رد
ئافه رین «صَیدی» خاسش گوفتاره ن «فیشته ر خه مناكیش فه سلی وه هاره ن»
میرزای هورامی
صیدی سرپيري شاعر هورامان
صيدي شاعر يزرگ هورامان در سال 1199 هجري تا سال 1265 هجري ميزيسته است. و بيش از 1500 قطعه شعر دارد، بيشتر اشعارش به شيوه اورامي كهن اوستائي و فارسي بوده است. و اشعاري نيز به زبان عربي دارد. نامش ملا محمد سليمان فرزند حاج سيد محمد خانقاهي و در قريه خانقاه پاوه متولد گرديده و نزد بيشتر اساتيد هورامان و حوالي شهر زورتلمذ و آخرين مراحل تحصيل را از محضر ماموستا جلال خورمالي استفاده و از حضور ايشان مجاز شده. صيدي پس از اتمام تحصيل به شهر هورامان تخت رفته و در آنجا ماندگار و متا هل گرديده و سمت مدرس علوم دينيه و امام جمعه و جماعت شهر اورامان تخت را داشته و ضمناً با كسب باغباني امرار معاش مينموده است۱
تصوير ميرزاي هورامي"شاعر"
تفسير شعر پیر شالیار
شعر پیر شالیار از نگاه علی حسنیانی
تا ئهو جێگایهی ئاگادارین كۆنترین شاعیری كوردی كه شێعری له پاش بهجێمابێ خودالێخۆشبوو پیرشالیاره. پیرشالیار که له مهڵبهندی ههوراماندا ژیاوه كتێبێكی نووسیوه به ناوی "ماریفهت" كه به "ماریفهتا پیرشالیارێ" ناوبانگی ههیه.
له شێعرهكانی پیرشالیار بهداخهوه زۆر كهم له دهست دان و ئهو چهند دانهش كه ماوه سینگ به سینگ گهڕاوه و پارێزراوه. ئهو شێعرانهی پیرشالیاری به تایبهتی كوردییه.وه کو:.
وهروێ وهوارۆ وهروه وهرێنه
كهرگه ڕهشهڵێ هێلـش چهرمینه
وریسێ بڕیۆ چوار سهرێنه
گوشهڵێ مێریۆ دووه بهرێنه
واتا: "بهفرێک دهبارێ كه بهفرخۆركهیه". مهبهستی ئهوهیه كه ئایینێک دێ كه ئایینهكانی دیكه له نێو دهبا.
"كهرگه" به زاراوهی ههورامی واتا "مریشک". "مریشک ڕهشه هێلـكهكهی سپییه". هێندێک كهس ئهو نیوه دێڕهی بهم جۆره دهڵێن: "كهرگهسیاوێ هێڵش چهرمینه". "كهرگهسیاوێ" واتا " قازهڵاخ" كه مهلێكی تهواو ڕهشه و گۆشتی دهخورێ.
مهبهستی پیرشالیار ئهوهیه كه ئهو ئایینه كه له نێو عهڕبی رهش دا سهرههڵدهدا دینێكی سپی و خاوێن دهبێ، ههروهكوو مریشكی ڕهش یا قازهڵاخی ڕهش كه هێلـكهی سپی دهكهن.
" گوریس بپسێ چوار سهری لێ پهیدا دهبێ". واتا ئهگهر یهكێتیتان نهبێ بهش بهش دهبن، ههروهكوو گوریسێک كه ئهگهر بپسێ چوار سهری لێ پهیدا دهبێ..
"دیزه ئهگهر بگلـێ(خلـۆر بێتهوه) دوو دهرک(كون)ی لێ پهیدا دهبێ". واتا دیزه تا ساخه نرخی ههیه، ئهگهر خلـۆر بۆوه و گلا كونی تێدهبێ و له بایهخ دهكهوێ.
ئهو شێعرهی پیرشالیار له نێو كرمانجیی ژوورووی كوردستانی ئێراندا به زاراوهی كرمانجیی سهروو باوه. تهنیا نیودێڕی یهكهمی گۆڕدراوه دهنا سێ نیودێڕهكهی دیكهی تهواو وهک سێ نیودێڕی دوایی شێعرهكهی پیرشالیاره:
شوغولی خودێ غهیبهتییه
مریشک ڕهشه هێگ سپییه
وریسێ بقهت چار سهرییه
دیزهڵێ قول به دوو دهرییه
نیودێڕی یهكهم واتا: "كاری خودا نهێنییه".
جا چۆن شێعری پیرشالیار له بهشی خوارووی كوردستانی ئێران، كوردستانی ناوهندیی ئێرانی تێپهڕاندووه و گهیشتۆته كوردستانی سهرووی ئێران و ههروهها چۆن زاراوهكهی گۆڕدراوه و نیودێڕی یهكهمی ئاڵوگۆڕی به سهر دا هاتووه، بۆمان ڕوون نییه.
گڵكۆی پیرشالیاری له شاری ههورامانه و له دوور و نزیكهوه كوردهكان بۆ زیارهت و ڕاز و نیاز دهچنه سهری. شاری ههورامان شارۆچكهیهكه كه ڕهنگه چوارههزار كهسی تێدا بژی. ئهگهر له شاری مهریوانهوه بۆی بچی گوندهكانی دزڵی، دهرهكێ، دێمهوێ و كهماڵه بهجێدههێڵی جا دهگهیه شاری ههورامان. له بهر دهركی گڵكۆكهیدا بهردێكی لێیه كه ئهوانهی دهچنه زیارهتی كهمێكی لێدهكهنهوه و وهک متفهڕک "متبرک" له گهڵ خۆیان دهیبهنهوه; سهیر لهوه دایه كه ئهو بهرده ههڵدهدا و وهک دارێک كه دهیبڕنهوه گهوره دهبێتهوه. ئهوه سهدان ساڵه لهو بهردهی دهكهنهوه و ههر له نێو نهچووه و زیادی كردووه و كهمی نهكردووه.
آدرس مقاله "هورامان"
نگاهی گذرا به فرهنگ و ادبیات هورامان
ترانه های هورامان
موسیقی
شعر
رقص و سما یا ذكر
كوهها
جنگلها
غارها
رودخانهها
روستاها
معرفی کتاب - دیوان صیدی
دیوان صیدی
مولإف: صیدی سرپیری هورامی
مجموعه اشعار (عربی - فارسی - هورامی)
معرفی کتاب - سه وزه ی کوسالان
سه وزه ی کوسالان
مولف:محمد امین میرزایی(میرزای هورامی)
موضوع:اشعار هورامی
تاریخ چاپ:خرداد/۱۳۶۲
