تبليغاتX
هـــورامــــــان شنـــاسـی

 

 




مراسم پیرشالیار بهمن 85 

یازدهم و دوازدهم بهمن امسال مراسم پیرشالیار با حضور هر چه بیشتر مردم هورامان و میهمانان خارج از هورامان برگزار گردید .متاسفانه بعلت بدی هوا و بارش شدید برف بعضی از میهمانان نتوانستند خود را به مراسم برسانند.به گزارش هفته نامه سیروان یکی ازخودروهای حامل عكاسان خبری که برای مراسم پیرشالیار راهی هورامان شده بود در راه واژگون شد . سیروان افزود : این خودرو حامل گروه عكاسان خبری خبرگزاری های ایران و خارج از كشور كه برای ثبت لحظات به یاد ماندنی مراسم ازدواج پیرشالیار به هورامان تخت سفر كرده بودند، واژگون شد. در اثر واژگونی این خودرو حسن سربخشیان عكاس آسوشتدپرس، حسین سلمان زاده عكاس خبرگزاری فارس،شهاب رفاهی،زهره محمد شیرازی عكاسان مستقل و بهمن شهبازی عكاس همكار نشریه سیروان دچار جراحت سطحی شدند و به صورت سرپایی در بیمارستان فجر مریوان مداوا شدند. همچنین برای عكس گرفتن از مراسم پیرشالیار محمد بابایی و راهب هماوندی عكاسان خبرگزاری رویترز نیز به سروآباد سفر كرده بودند اما به دلیل نامساعدبودن مسیر از ادامه سفر منصرف و به تهران بازگشتند.

بازتاب مراسم در بعضی سایتها

1-خبرگزاری جمهوری اسلامی

2-پایگاه پژوهشی آریا بوم

3-زریبار پریس

4-سایت بهمن شهبازی

 

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

آشنايي با فرهاد ورهرام  

 

فرهاد ورهرام هفته پیش( ۷/۲/۸۵) به میان فیلمسازان قم رفت و در آنجا مستند عروسی مقدس(باز سازی مراسم پیرشالیار) را به نمایش گذاشت.

ورهرام متولد۱۳۲۷ بروجرد و فارغ التحصیل کارگردانی از دانشکده هنرهای دراماتیک و  نیز مسوول واحد فیلم و عکس در بخش مردم شناسی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران است 

وی مستند عروسی مقدس را که مراسم پیرشالیار در هورامان تخت می باشد در سال ۱۳۷۳ برای موزه مردم شناسی وین اتریش ساخت و همچنین نمایشگاه عکس هورامان و دیگر مناطق کردستان را در پولی کالج وین به نمایش گذاشت.

ورهرام در باره عروسی مقدس میگوید : جرقه اولیه این فیلم  در زمانی که به عنوان عضو سپاه آبادانی در کردستان به سر می بردم و در جریان یک پیاده روی زده شد و من که مسحور مناظر بکر و چشم اندازهای متفاوت و رسم و رسوم منحصر به فرد و خارق العاده آن منطقه شده بودم بعدها آنها را به تصویر کشیدم.یادم می آید که آن موقع هنوز جاده ای در آن حوالی وجود نداشت و من سوار بر قاطر به بازدید روستا به روستا می رفتم. 

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

آيين پيرشاليار يادگار باستان 

 

خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۸۴/۱۱/۱۶مطلب را در سایت خبر گزاری بخوانید:

 
تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

روستای پیرشالیار و دهکده گردشگری 

روستاي اورامان تخت كه مراسم پيرشاليار در آن انجام مي شود به روستاي گردشگري تبديل مي‌شود

تهران – ميراث خبر:

جاذبه هاي گردشگري :روستاي «اورامان تخت» كه برگزاركننده مراسم «پيرشاليار» است به روستاي گردشگري تبديل مي‌شود. اين روستا يكي از روستاهاي سروآباد هورامان است كه درحدود 3 هزار نفر جمعيت دارد. اورامان تخت داراي معماري شگفت انگيز كوهستاني و مقبره پير شاليار است.
منطقه اورامانات بسياري از ويژگيهاي سنتي خود را حفظ كرده و دخل و تصرف چنداني در اين منطقه‌ نشده است.
«علي فعله‌گري» معاون گردشگري اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري در خصوص اقدامات لازم براي تبديل اين روستا به يك مركز گردشگري مي‌گويد: «احيا و ترميم بافتهاي آسيب ديده، ايجاد پاركينگ در محوطه روستاها، ساخت واحدهاي پذيرايي و آماده كردن خانه‌هايي براي اسكان گردشگران در اين مناطق از جمله برنامه‌هايي است كه در اين روستا اجرا خواهد شد.»
اين روستا در حالي براي گردشگري نامزد شده است كه ...........


ادامه مطلب
تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: امـاكـن ديـدنـي هـورامـان |

خه ڵكی هورامان ‌و گێرانی جه ژنی كۆمسا 

ماهنامه سیروان

نێوه راسته كانی به هاری هه موو ساڵی و به تێپه رینی 45 رۆژ له به هار خه ڵكی ده ثه ری هه ورامان ئاهه نگی جه ژنی «كۆمسای» ده گێڕن و ئه وه ده كه نه به هانه بۆ ئاشت بوونه وه له گه ڵ سروشتی به گول خه مڵیوی كورده واری.

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

پذيرايي در محضر پيرشاليار 

پیر شالیار جشن کهني است که با وجود تغییرات زیاد در طی زمان ، ریشه های کهن  خود رابه خوبی حفظ کرده است.

تهران _ 10 بهمن 1383 _ ميراث خبر:
جاذبه هاي گردشگري، سارا لقايي _ موسسه طبيعتگردي كلوت براي اولين بار گردشگران را با مراسم قديمي پيرشاليار در قالب طبيعتگردي و فرهنگي آشنا مي كند.
در اين تور سه روزه كه براي اولين بار و از 14 تا 16 بهمن ماه برگزار مي شود، گردشگران علاوه بر ديدن طبيعت زيباي اورامانات و معماري طبقاتي شكل ماسوله كردستان _ اورامان تخت _ با آيين مردم اورامان تخت آشنا مي شوند.
جشن پیر شالیارمراسم بسیار کهني است که با وجود تغییرات زیادی که در طی زمان داشته، ریشه های کهن  خود را به خوبی حفظ کرده است. کتاب پیر شالیار «مارفت پیرشالیار» (معرفت پیرشهریار) نزد مردم اورامان بسیار محترم است و کلماتش رابه جای ضرب المثل به کار می برند. درکتاب پیر اشارات زیادی در مورد حفظ آیین قدیم است.
جشن بزرگ مردم اورامان در بهمن ماه است. هر ساله چهل روزمانده به تمام شدن چله بزرگ، در آغاز چله کوچک یعنی میان 35 و 45 روز زمستان که زمین اولین و دومین نفس خود را می کشد جشن می گیرند. این جشن در سه مرحله انجام می شود. ............


ادامه مطلب
تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: دهـكـــده گــردشــگــــري |

معرفي پير از سازمان میراث فرهنگی 

سازمان میراث فرهنگی

مراسم‌ و جشن‌هاي‌ سنتي‌ ديگري‌ نيز در ميان‌ كردان‌ ديده‌ مي‌شود كه‌ ريشه‌ در باورهاي‌  ايشان‌ دارد. برگزاري‌ جشن‌ عروسي‌ پير شاليار از آن‌ جمله‌ است‌.

جشن‌ عروسي‌ پير شاليار (شهريار) مراسمي‌ بسيار كهن‌ است‌. اگرچه‌ اين‌ مراسم‌ در طول‌ زمان‌ با تغييرات‌ بسيار مواجه‌ بوده‌، ولي‌ ريشه‌هاي‌ كهن‌ ‌ خود را به‌ خوبي‌ حفظ‌ كرده‌ است‌ در منابع‌ مكتوب‌ تاريخي‌ آمده‌ است‌: پير روحاني‌ به‌ نام‌ پير شاليار نزد مردم‌ اورامان‌ بسيار محترم‌ است‌ و كتابش‌ را به‌ بيگانگان‌ نشان‌ نمي‌دهند و كلماتش‌ به‌ جاي‌ ضرب‌المثل‌ به‌ كار مي‌رود. جشن‌ بزرگ‌ مردم‌ اورامان‌ در بهمن‌ماه‌ كه‌ سال‌ روز ازدواج‌ اوست‌ برگزار مي‌شود.

اين‌ مراسم‌ هر سال‌ در بهمن‌ماه‌، در آغاز چله‌ كوچك‌، در سه‌ مرحله‌ و طي‌ سه‌ هفته‌ انجام‌ مي‌شود.

در اولين‌ هفته‌ بهمن‌ماه‌، گردوهايي‌ كه‌ از باغ‌ پير شاليار چيده‌ شده‌، براي‌ اهالي‌ ارسال‌ مي‌شود و به‌ اين‌ ترتيب‌ اهالي‌ از شروع‌ مراسم‌ با خبر مي‌شوند.

در دومين‌ مرحله‌ مراسم‌، كه‌ شب‌ چهارشنبه‌ بعد آغاز مي‌شود بچه‌هاي‌ روستا پيش‌ از طلوع‌ آفتاب‌ به‌ پشت‌ بام‌ مي‌روند و با خواندن‌ اشعار و گرفتن‌ هدايايي‌ از اهالي‌، خبر از برآمدن‌ خورشيد و آغاز مراسم‌ قرباني‌ مي‌دهند. با طلوع‌ اولين‌ اشعه‌ آفتاب‌، نوبت‌ ذبح‌ گوسفندان‌ و گاوهاي‌ قرباني‌ در بين‌ اهالي‌، شب‌ هنگام‌ همه‌ مردان‌ در خانه‌ پير جمع‌ شده‌، گروه‌ گروه‌ در جايگاه‌ مخصوص‌ طايفه‌ خود مي‌نشينند و براي‌ تبرك‌ رشته‌ تسبيح‌ چوبين‌ دانه‌ درشت‌ و تخت‌ گيوه‌ به‌ جاي‌ مانده‌ از پير را مي‌بوسند. سپس‌ مراسم‌ نواختن‌ دف‌ و گفتن‌ ذكر آغاز مي‌شود.

در سومين‌ جمعه‌ بهمن‌ماه‌، مردان‌ نان‌هايي‌ را كه‌ به‌ شكل‌ قرص‌هاي‌ طلايي‌ رنگ‌ از آرد گندم‌ و مغز بادام‌ كوبيده‌ تهيه‌ شده‌ و با گياهان‌ خشك‌ چون‌ ريحان‌ و سياه‌دانه‌ تزيين‌ شده‌ است‌، بر سر مزار پير شاليار مي‌برند و پس‌ از جمع‌ شدن‌ بر سر مزار پير، نان‌ها را روي‌ هم‌ مي‌ريزند و آنها را خرد كرده‌، با ماست‌ بين‌ حاضران‌ تقسيم‌ مي‌كنند.

هر سال‌ در دومين‌ هفته‌ ارديبهشت‌، اهالي‌ اورامان‌ و رستاهاي‌ مجاور به‌ رسم‌ تبرك‌ و براي‌ شفاي‌ بيماران‌ قطعه‌اي‌ از تخته‌ سنگ‌ كنار مزار پير شاليار را مي‌كنند و با خود مي‌برند و بر اين‌ باورند كه‌ كرامت‌ و پير شاليار باعث‌ تبرك‌ اين‌ سنگ‌ شده‌ و هر سال‌ دوباره‌ سبز خواهد شد.

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

روزنامه ايران و باورهاي زلال 

                                     روزنامه ایران(۲۶اسفند۸۱) نوشته :بابك صديقي

اگر از پيچ و خمهاي سخت و يخ زده منطقه جاده مريوان ـ اورامان بگذري، در پس آخرين گردنه ، روستايي محصور در برف از دل دامنه كوهي بيرون زده كه زيبايي آن بيننده را مسحور مي كند. اورامان تخت برخلاف خود روستايي است كه تنها بربام خانه هايش مي توان سطحي تخت يافت. اوايل بهمن ماه هر سال در روستا جنب وجوش خاصي به چشم مي آيد كه نشان از نزديك شدن زمان مراسمي دارد كه صدها سال است مردم منطقه با اعتقاد وحساسيت بسيار سعي در برگزاري آن دارند. به گفته اهالي روستا ۹۵۰ سال پيش پيري صاحب كرامات در اين روستا مي زيسته كه از مقربين حضرت حق بوده و از زمان حيات وي تا به حال هر سال مردم روستا سالگرد ازدواج وي را كه آخرين پنج شنبه پيش از پانزدهم بهمن ماه است دقيقاً به همان گونه كه اولين بار برگزار شده، جشن مي گيرند. از جمله كرامات وي سنگيست در كنار مقبره اش كه هر سال مردم تكه هايي از آن را به عنوان تبرك خرد كرده با خود مي برند. بامداد چهارشنبه پس از نماز صبح در آن زمان كه كودكان روستا در كوچه هاي بسيار باريك و برف گرفته ده با فرياد «كلاروچنه» به در منازل رفته، سهم خود را از گردو، بيسكويت و غيره طلب مي كنند مردان آبادي در شرف آماده كردن حيواناتي هستند كه در طول سال خانواده ها به دلايل خاص نذر كرده اند تا در مراسم قرباني كنند. در مراسم پيرشاليار وظايف تقسيم بندي شده است و هر خانواده اي همان كاري را انجام مي دهد كه اخلاف او در زمان حيات پير در مراسم عروسي انجام مي دادند بدين معني كه خانواده اي مسؤول نگهداري از احشام نذري و ذبح آنها، خانواده اي مسؤول پخت و پز آش نذري و ... مي باشند. هر سال حدود ۳۰ رأس گوسفند و بز و ۲ رأس گاو در مراسم ذبح مي شود. خونابه بخاركنان از بام خانه پير بر بام خانه پايين دست و از آن به ديگري روان است تا بر بامي يخ كند. بخشي از گوشت تقسيم شده، مابقي به عنوان آش نذري در منزل پير پخت مي شود تا ظهر چهارشنبه و پنجشنبه بين مردم تقسيم شود. هر چند مردم روستا معتقدند اين آش هرگز كم نخواهد بودو جمعيت هر چند زياد باشدكسي با ظرف خالي از منزل پيرنخواهد رفت اما جمعيت هميشه از سر شوق براي گرفتن غذا فشار مي آورد. درخلال انجام مراحل مختلف مراسم كه از چهارشنبه تا پنجشنبه شب به طول مي انجامد. در خانه پير به روي مردم باز است و هركس مي تواند براي زيارت تخت گيوه وتسبيح پير كه از او به يادگار مانده، وارد منزل شود. گفته مي شود كه اين گيوه ها را «كوسه هجيج» كه مقبره وي در روستاي هجيج كه در فاصله اي نه چندان نزديك به اورامان واقع شده، براي پير آورده است. بعد از نماز ظهر دراويش قادري كه عمدتاً از روستاهاي اطراف و روستاهاي مرزي عراق از سه شنبه شب به اورامان آمده اند بر بام خانه پير حلقه زده با آواي عرفاني دف شروع به ذكر و سماع مي كنند. در اين ميان سالمندان سر رشته ذكر را به دست دارند و جوانان در پي هر از گاهي از خودبي خود مي شوند. بعد از پايان مراسم ذكر همگي به مسجد روستا مي روند ونماز مغرب را به جماعت مي خوانند. در اورامان هنگام نماز مغرب نمي توان كسي را در كوچه ها ديد؛ مردان در مسجد به جماعت و زنان در منزل به فرادا تسبيح حق مي گويند.
از بامداد پنجشنبه مراسم از سرگرفته مي شود و همه در تكاپو وتلاشند. ديگهاي بزرگ آش در خانه پير برآتشند وجماعت به انتظار. خانه پير اتاقي بزرگ است كه در كنار ديوارهاي آن سكوهايي براي نشستن ساخته اند و بر ستونهاي چوبي اطاق نيز تيرهاي چوبي موازي تكيه داده شده تا مردم بر آن بنشينند.
در خانه پير هر خانواده جاي مخصوص خود را دارد و علي رغم افزايش جمعيت در اين چندصدسال مساحت خانه هنوز مردم را جا مي دهد. هر شخص فقط مي تواند در همان جايي بنشيند كه ۹۵۰ سال پيش اجدادش نشسته بودند. شب هنگام پس از نماز عشا همه در جاي خود نشسته يا برپا ايستاده اند. امام جماعت به ارشاد مردم مي پردازد، از انحرافات اخلاقي وخطر وهابيگري مي گويد و در پايان از جوانان مي خواهد كه از پير الگو بگيرند و آخرت را به دنياي فاني نفروشند. بانگ صلوات برپاست و مردم متفرق مي شوند تا سال بعد كه در همين زمان گردآيند و آيين چندصدساله را به پا دارند.

 

 

 

 

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

منازل اورامان هتل مهمانان 

نياز به اسكان سبب شده تا طبيعت‌گردان، خانه‌هاي روستايي اورامان را به هتل تبديل كنند.

تهران_ ميراث خبر:
صنعت گردشگري_ نياز به اسكان سبب شده تا طبيعت‌گردان، خانه‌هاي روستايي اورامان را به هتل تبديل كنند.
روستاي اورامان كه در 50 كيلومتري مريوان واقع شده، پاتوق تابستاني بسياري از طبيعت‌گردان است و مراسم آييني پير شاليار، هر ساله تعداد زيادي از گردشگران را به خود جلب مي‌كند.
اما نزديك‌ترين مركز اقامتي به اين منطقه در شهرستان مريوان واقع شده است كه با جاده‌اي كوهستاني و پر پيچ و خم به منطقه متصل شده است.
همين امر سبب شده تا 2 هتل موجود در شهر مريوان بيشتر پاتوقي براي بازديدكنندگان از درياچه زريوار و ديگر جاذبه‌هاي اطراف شهر باشد و طبيعت‌گردان ترجيح دهند در خانه‌هاي مردم محلي روستاهايي چون بل، پاوه، هجيج و اورامان تخت اقامت كنند.
هم اكنون ميهمانسراي ايرانگردي و جهانگردي مريوان و هتل 3 ستاره زريوار تنها هتل‌هاي شهر هستند.
پير شاليار مراسمي است كه هرساله به غير از كردهاي نقاط مختلف ايران، گردشگران زيادي نيز از آن ديدن مي‌كنند. اين مراسم سنتي، دو بار در سال، يكي در ارديبهشت ماه و ديگري در اواسط بهمن ماه در اورامان تخت برگزار مي‌شود.
در باور‌هاي مردم منطقه اورامانات آمده است كه پيري  به نام «پير شاليار» در اين منطقه زندگي مي‌كرد كه صاحب كرامات بود.يكي از كرامات او، ماجراي شفا يافتن «شاه بهار خاتون» دختر شاه بخارا است. «شاه بهار خاتون» كر و لال بود و تمام طبيبان از مداواي او عاجز مانده بودند، تا اينكه آوازه كرامات «پير شاليار» به بخارا رسيد. پادشاه بخارا هم شرط كرده‌بود كه هر كسي دخترش را شفا دهد او را به عقد وي درمي‌آورد؛ بالاخره عموي پادشاه با عده‌اي از اطرافيان پادشاه به سمت اورامان به راه مي افتند تا دختر را به نزد پير ببرند.
وقتي كه نزديك روستاي «اورامان تخت» مي رسند گوش هاي دختر به طوري آني شنوا مي‌شوند. وقتي به نزديكي‌هاي خانه پير مي‌رسند «شاه بهار خاتون» زبان باز مي‌كند.
اهالي اورامان با ديدي عقيدتي و ديني و فرهنگي به اين مراسم مي‌نگرند و در حفظ و بقاي آن مي‌كوشند.
يونسكو نيز اين روستا را به عنوان قديمي‌ترين دهكده جهان معرفي كرده است.

از:سایت سازمان میراث فرهنگی

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: هتـــل سنــتـي هـورامـان |

نمایش فیلم پير شاليار (فرهاد ورهرام)  

خبر گزاری میراث فرهنگی"CHN"

برنامه«انسان شناسي بصري، سه روز نمايش» توسط گروه انسان شناسي دانشگاه شهيد بهشتي و با همكاري «انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران» طي روزهاي 6 و 7 و 13 اسفند ماه برگزار شد. ميراث خبر ، سرويس فرهنگ - گروه انسان شناسي دانشگاه شهيد بهشتي با همكاري «انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران» برنامه اي تحت عنوان انسان شناسي بصري، سه روز نمايش» در تاريخ 6 و 7 و 13 اسفند ماه ترتيب داده بودند. گروه اندكي از دانشجويان انسان شناسي و چند نفري محقق فرانسوي شركت كنندگان اين برنامه را تشكيل مي دادند. جدول نمايش اين فيلم هاي به نمايش در آمده در اين سه روز عبارت بود از: پير حرا» (مهوش شيخ الاسلامي)، "پير شاليار" (فرهاد ورهرام)در روز چهارشنبه 6 اسفند، «سكوت طولاني» (ابراهيم اصغرزاده)، «تا اندازه اي دور» محمد قاسمي)، «ملاخديجه» (ابراهيم مختاري)، «مدرسه در دست بچه ها (ارد زند) و «هنر غارها» (لوروا گورهان) در روز پنج شنبه 7 اسفند ماه به نمايش در آمدند........

 

 

 


ادامه مطلب
تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

فیلم مستند "عروسی مقدس" 

ورهرام محقق فیلمنامه و سینمای مستند است و تا کنون کار تحقیق فیلمنامه و کارگردانی فیلمهای مستند بسیاری را انجام داده است.ورهرام در زمینه عکاسی هم فعالیتهای چشمگیری داشته است.فیلم مستند علمی -تحقیقی<<عروسی مقدس >>او توسط انجمن تهیه کنندگان سینمای مستند در سالن بتهوون خانه هنر مندان ایران به نمایش در آمد.این فیلم باز سازی مراسم عروسی <<پیر شالیار>>با شاه بهار خاتون دختر شاه بخارا است که هر ساله در نیمه دوم بهمن ماه به مدت دو هفته با حضور مردم روستا و دراویش و صوفیان منطقه در روستای <<هورامان تخت>>برگزار می گردد.این روستا که درشهرستان مریوان کردستان واقع است از طرف سازمان یونسکو به عنوان قدیمی ترین دهکده جهان  اعلام شده است. ............

 

 


ادامه مطلب
تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

بيش از 8 قرن با عروسی مقدس 

 "IAO" خبر گزاری هنرمندان ایران

فرهاد ورهرام» كارگردان سينمای مستند، تاكنون كارگردانی و تحقيق فيلمنامه ی نوزده فيلم مستند را در كارنامه ی علمی - هنری خود ثبت كرده است.
پنج سال در اتريش به كار نگارش كتاب و همكاری برای ساخت دو فيلم مستند علمی در مورد ايران مشغول بوده است. برای داوری جشنواره ی كيش دعوت شده بود و اكنون در ايران به سر می برد. به گزارش سايت خبری خانه ی هنرمندان ايران، رو ز سه شنبه 5 اسفندماه، فيلم «عروسی مقدس»، «فرهاد ورهرام» در ادامه ی پخش فيلم های مستند انجمن تهيه كنندگان سينمای مستند در سالن بتهوون خانه ی هنرمندان ايران، پخش خواهدشد. «ورهرام» اين فيلم را در سال 74، با حمايت بنياد تحقيقات علمی اتريش ـ زيگفريد هرمن ـ ساخته است. و آن را فيلمی مستند علمی ميداند. نوعی از فيلم مستند كه به گفته ی او در ايران كمتر مورد دتوجه است: ............


ادامه مطلب
تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: تـصـــوّف در هــــورامــــان |

تفسير شعر پیر شالیار 

شعر پیر شالیار از نگاه  علی حسنیانی

تا ئه‌و جێگایه‌ی ئاگادارین كۆنترین شاعیری كوردی كه‌ شێعری له‌ پاش به‌جێمابێ خودالێخۆشبوو پیرشالیاره‌. پیرشالیار که له‌ مه‌ڵبه‌ندی هه‌وراماندا ژیاوه‌  كتێبێكی نووسیوه‌ به‌ ناوی "ماریفه‌ت" كه‌ به‌ "ماریفه‌تا پیرشالیارێ" ناوبانگی هه‌یه‌.
له‌ شێعره‌كانی پیرشالیار به‌داخه‌وه‌ زۆر كه‌م له‌ ده‌ست دان و ئه‌و چه‌ند دانه‌ش كه‌ ماوه‌ سینگ به‌ سینگ گه‌ڕاوه‌ و پارێزراوه‌. ئه‌و شێعرانه‌ی پیرشالیاری به تایبه‌تی كوردییه‌.وه کو:.

وه‌روێ وه‌وارۆ وه‌روه‌ وه‌رێنه‌
كه‌رگه‌ ڕه‌شه‌ڵێ هێلـش چه‌رمینه‌
وریسێ بڕیۆ چوار سه‌رێنه‌
گوشه‌ڵێ مێریۆ دووه‌ به‌رێنه‌

واتا: "به‌فرێک ده‌بارێ كه‌ به‌فرخۆركه‌یه‌". مه‌به‌ستی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئایینێک دێ كه‌ ئایینه‌كانی دیكه‌ له‌ نێو ده‌با.
"كه‌رگه‌" به‌ زاراوه‌ی هه‌ورامی واتا "مریشک". "مریشک ڕه‌شه‌ هێلـكه‌كه‌ی سپییه‌". هێندێک كه‌س ئه‌و نیوه‌ دێڕه‌ی به‌م جۆره‌ ده‌ڵێن: "كه‌رگه‌سیاوێ هێڵش چه‌رمینه‌". "كه‌رگه‌سیاوێ" واتا " قازه‌ڵاخ" كه‌ مه‌لێكی ته‌واو ڕه‌شه‌ و گۆشتی ده‌خورێ.
مه‌به‌ستی پیرشالیار ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌و ئایینه‌ كه‌ له‌ نێو عه‌ڕبی ره‌ش دا سه‌رهه‌ڵده‌دا دینێكی سپی و خاوێن ده‌بێ، هه‌روه‌كوو مریشكی ڕه‌ش یا قازه‌ڵاخی ڕه‌ش كه‌ هێلـكه‌ی سپی ده‌كه‌ن.
" گوریس بپسێ چوار سه‌ری لێ په‌یدا ده‌بێ". واتا ئه‌گه‌ر یه‌كێتیتان نه‌بێ به‌ش به‌ش ده‌بن، هه‌روه‌كوو گوریسێک كه‌ ئه‌گه‌ر بپسێ چوار سه‌ری لێ په‌یدا ده‌بێ..
"دیزه‌ ئه‌گه‌ر بگلـێ(خلـۆر بێته‌وه‌) دوو ده‌رک(كون)ی لێ په‌یدا ده‌بێ". واتا دیزه‌ تا ساخه‌ نرخی هه‌یه‌، ئه‌گه‌ر خلـۆر بۆوه‌ و گلا كونی تێده‌بێ و له‌ بایه‌خ ده‌كه‌وێ.

ئه‌و شێعره‌ی پیرشالیار له‌ نێو كرمانجیی ژوورووی كوردستانی ئێراندا به‌ زاراوه‌ی كرمانجیی سه‌روو باوه‌. ته‌نیا نیودێڕی یه‌كه‌می گۆڕدراوه‌ ده‌نا سێ نیودێڕه‌كه‌ی دیكه‌ی ته‌واو وه‌ک سێ نیودێڕی دوایی شێعره‌كه‌ی پیرشالیاره‌:
شوغولی خودێ غه‌یبه‌تییه‌
مریشک ڕه‌شه‌ هێگ سپییه‌
وریسێ بقه‌ت چار سه‌رییه‌
دیزه‌ڵێ قول به‌ دوو ده‌رییه‌

نیودێڕی یه‌كه‌م واتا: "كاری خودا نهێنییه‌".
جا چۆن شێعری پیرشالیار له‌ به‌شی خوارووی كوردستانی ئێران، كوردستانی ناوه‌ندیی ئێرانی تێپه‌ڕاندووه‌ و گه‌یشتۆته‌ كوردستانی سه‌رووی ئێران و هه‌روه‌ها چۆن زاراوه‌كه‌ی گۆڕدراوه‌ و نیودێڕی یه‌كه‌می ئاڵوگۆڕی به‌ سه‌ر دا هاتووه‌، بۆمان ڕوون نییه‌.
گڵكۆی پیرشالیاری له‌ شاری هه‌ورامانه‌ و له‌ دوور و نزیكه‌وه‌ كورده‌كان بۆ زیاره‌ت و ڕاز و نیاز ده‌چنه‌ سه‌ری. شاری هه‌ورامان شارۆچكه‌یه‌كه‌ كه‌ ڕه‌نگه‌ چوارهه‌زار كه‌سی تێدا بژی. ئه‌گه‌ر له‌ شاری مه‌ریوانه‌وه‌ بۆی بچی گونده‌كانی دزڵی، ده‌ره‌كێ، دێمه‌وێ و كه‌ماڵه‌ به‌جێده‌هێڵی جا ده‌گه‌یه‌ شاری هه‌ورامان. له‌ به‌ر ده‌ركی گڵكۆكه‌یدا به‌ردێكی لێیه‌ كه‌ ئه‌وانه‌ی ده‌چنه‌ زیاره‌تی كه‌مێكی لێده‌كه‌نه‌وه‌ و وه‌ک متفه‌ڕک "متبرک" له‌ گه‌ڵ خۆیان ده‌یبه‌نه‌وه‌; سه‌یر له‌وه‌ دایه‌ كه‌ ئه‌و به‌رده‌ هه‌ڵده‌دا و وه‌ک دارێک كه‌ ده‌یبڕنه‌وه‌ گه‌وره‌ ده‌بێته‌وه‌. ئه‌وه‌ سه‌دان ساڵه‌ له‌و به‌رده‌ی ده‌كه‌نه‌وه‌ و هه‌ر له‌ نێو نه‌چووه‌ و زیادی كردووه‌ و كه‌می نه‌كردووه‌.

 

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

Pirshalyar in Kurdistan - پیرشالیار در کردستان 

The Drunks Salute You is inspired by a spiritual ceremony of sacred Pirshalyar in Kurdistan . The piece features four unearthly women encouraging the people of earth to lose their selfhood, drink the wine of mysticism, and get intoxicated. Kurdish dance movements have been used in the piece as well as Quaderi dervish movements. The costume is a contemporary design yet some elements of women's Kurdish dress have been used

www.azuredome.ca

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: مــراســـم پيـــرشــاليــــار |

اماکن زیارتی هورامان تخت 

۱-پیر شالیار و پیره وه ت و پیر محمد غیبی و پیر خالد و پیر  کومسایی وپیر محمد رستم در مرکز هورامان تخت

۲-ماموستا صیدی سرپیر

۳-باباشیخ حسین رودبر

۴- بابا بیدو و شیخ روح الله در غرب کماله

۵-آرامگاه اصحاب اسلام در کوهستان (هه وار) دول در روبروی کماله

و...

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: امـاكـن ديـدنـي هـورامـان |

معرفی کتاب - ماریفه ت و شالیاری 

ماریفه ت و شالیاری

کتاب اشعار پیر شالیار

 متاسفانه هنوز اطلاعاتی از این کتاب نداریم  

اگر اطلاعاتی در باره این کتاب بدست آمد حتما به اطلاع شما خواهد رسید

تهـيـه كنـنـده عدنان آشنا | لینک ثابت | موضوع: كتابخانـه هاي هــورامــان |







</html>